Şanlıurfa Karaköprü-Eyyübiye HRS Hattı

Proje hattı yaklaşık 14,15 km uzunluğunda olup toplam 13 istasyon ve 1 adet depo sahasından oluşmaktadır. Kuzey Çevre Yolu ve Fuar Alanı bölgesinden başlayarak Diyarbakır Yolu (E99) koridoru boyunca ilerleyen hat, Güney Çevre Yolu bağlantısına kadar uzanmakta olup Karaköprü, Haliliye ve Eyyübiye ilçelerine hizmet vermektedir. Hat; Şanlıurfa Fuar Merkezi, Eyyübiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve güzergâh üzerindeki önemli üretim, hizmet ve çekim merkezleri arasında doğrudan erişim sağlamaktadır.

Hat, hemzemin korumalı işletme modeli ile planlanmış olup 70 km/s tasarım hızına uygun olarak geliştirilmiştir. Sistemin hayata geçirilmesi ile kent merkezindeki ana ulaşım koridorunda yolcu talebinin raylı sisteme yönlendirilmesi, karayolu trafiğinin azaltılması ve mevcut toplu taşıma sistemi ile entegrasyonun güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Depo sahası üniversite alanı içerisinde konumlandırılmış olup toplam 42.500 m² alana sahiptir. Depo sahasında 32 araçlık park kapasitesi ile bakım ve işletme faaliyetlerine hizmet verecek 5 hatlı atölye yapısı planlanmıştır.Projenin, geçtiği ilçeler arasında ulaşım erişilebilirliğini artırarak kentsel bütünleşmeyi desteklemesi, ulaşım altyapısını güçlendirmesi ve toplu taşıma sisteminin etkinliğine katkı sağlaması öngörülmektedir.

Mimari Konsept

Şanlıurfa Hafif Raylı Sistem kanopi tasarımında temel yaklaşım, kentin güçlü tarihsel ve kültürel kimliğini çağdaş bir ulaşım yapısına dönüştürerek yerel referanslarla modern mimariyi bütünleştirmektir. Birinci aşamada Harran, Rasathane, Eyyüp Peygamber, Balıklıgöl, Hızmalı Köprüsü ve Göbeklitepe gibi kentin önemli tarihsel ve kültürel değerleri, istasyon kanopilerinin biçimsel ve görsel karakterini belirleyen temel referanslar olarak ele alınmıştır.

Kanopilerde kemer, kolon, kubbe, anıtsal taş eleman ve geleneksel geometrik motifler çağdaş bir yorumla yeniden ele alınırken, her istasyona özgü tasarım yaklaşımı hattın farklı noktalarında Şanlıurfa'nın karakteristik değerlerini görünür kılmaktadır. Harran istasyonunda konik ve kubbemsi formlar; Rasathane'de tarihi kemerler ve taş mimarisi, Eyyüp Peygamber'de geleneksel çeşme ve kubbe dili; Balıklıgöl'de kemerli revaklar, Hızmalı Köprüsü'nde tarihi köprünün kemer geometrisi, Göbeklitepe'de ise T biçimli anıtsal taşlar ve arkeolojik kabartmalar tasarımın ana esin kaynaklarını oluşturmaktadır.

İkinci aşamada ise bu yaklaşım daha bütüncül ve çağdaş bir kanopi sistemi içerisinde sürdürülmüş; kemerli taşıyıcı form, ritmik tekrar, lineer aydınlatma ve istasyon kimliğini güçlendiren grafik/motif uygulamaları ortak mimari dilin temel unsurları olarak kullanılmıştır. Altı farklı orta peron alternatifi üzerinden renk, motif ve grafik ifade açısından farklılaşan seçenekler geliştirilmiştir.

Bu yaklaşım sayesinde kanopiler yalnızca yolcuyu iklimsel koşullardan koruyan elemanlar olmaktan çıkarak, Şanlıurfa'nın tarihini, kültürünü ve kentsel belleğini raylı sistem boyunca taşıyan birer kentsel kimlik öğesine dönüşmektedir.

Proje, toplu taşıma kullanımını teşvik ederek özel araç bağımlılığının ve buna bağlı karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Kanopi tasarımında doğal ışığın kontrollü kullanımı, enerji verimli LED aydınlatma ve dayanıklı, uzun ömürlü malzemelerin tercih edilmesiyle işletme ve bakım yükünün azaltılması hedeflenmektedir. Ayrıca istasyonların gölgeli ve korunaklı bekleme alanları oluşturması, pasif iklimlendirme ve kullanıcı konforunu destekleyen sürdürülebilir bir yaklaşım sunmaktadır.